Luyện đề khối B hiệu quả là làm đủ ba môn Toán, Hoá, Sinh theo đúng thời lượng và thứ tự như kỳ thi thật, rồi dành thời gian chữa đề nhiều hơn thời gian làm đề. Điểm thi thử chỉ là một lần đo, có sai số; giá trị thật của nó nằm ở chỗ chỉ ra bạn mất điểm vì đâu, để tuần sau ôn đúng chỗ.
Bài này đi qua những việc cụ thể: chọn đề nào, làm đề như thế nào cho giống thi thật, chữa đề ra sao, đọc kết quả thi thử thế nào để chỉnh kế hoạch, và nên tham gia thi thử tập trung với tâm thế gì. Lịch thi, thời lượng và cấu trúc đề chính thức luôn lấy theo quy chế và hướng dẫn của Bộ GD&ĐT năm bạn dự thi.
Luyện đề khối B khác luyện đề từng môn ở đâu
Luyện từng môn riêng lẻ giúp bạn nắm dạng câu và kiến thức của môn đó. Nhưng ngày thi thật, bạn không thi một môn rồi về nghỉ: bạn thi Ngữ văn, Toán và hai môn tự chọn trong cùng một kỳ, với các buổi thi sát nhau. Sức tập trung ở môn thứ hai, thứ ba thường thấp hơn môn đầu, và người chưa từng tập làm nhiều môn liên tiếp dễ bất ngờ vì sự mệt mỏi đó.
Vì vậy, từ chặng luyện đề của lớp 12, nên có những buổi tập theo đúng lịch thi chính thức gần nhất: môn nào thi buổi nào, thời lượng bao lâu, nghỉ giữa các môn bao lâu. Bạn không cần làm điều này mỗi tuần, nhưng nên làm đủ nhiều lần để cơ thể quen nhịp.
Điểm khác thứ hai: với khối B, cái bạn quan tâm là tổng ba môn trong tổ hợp. Một đề Toán thấp nhưng Hoá, Sinh cao có thể vẫn cho tổng ổn, và ngược lại. Đọc kết quả theo tổng giúp bạn quyết định phân bổ thời gian giữa các môn, thay vì chỉ lo lắng vì một môn vừa làm kém.
Điểm khác thứ ba: luyện đề ba môn cho bạn dữ liệu so sánh. Khi cùng một tuần bạn làm cả ba môn, bạn thấy rõ môn nào đang tiến, môn nào chững, thay vì cảm giác chung chung là "học mãi không lên".
Chọn đề nào để luyện
Không phải đề nào trên mạng cũng đáng làm. Thứ tự ưu tiên gợi ý:
- Đề minh hoạ của Bộ GD&ĐT năm dự thi: cho biết cấu trúc, dạng câu và mức độ. Làm ít nhất hai lần, lần đầu để biết mình đang ở đâu, lần sau gần ngày thi để thấy mình đã đi được bao xa.
- Đề thi chính thức các năm áp dụng chương trình mới: sát nhất với kỳ thi thật về mức độ.
- Đề tham khảo, đề khảo sát của Sở GD&ĐT và của trường phổ thông: thường bám cấu trúc đề minh hoạ, có đáp án được kiểm.
- Đề thi thử của các trường khác: dùng để tăng số đề, nhưng nên chọn đề có nguồn rõ ràng và có lời giải. Đề sai đáp án làm bạn học sai.
- Đề theo chương trình cũ: chỉ dùng để luyện kiến thức, cần chuyển dạng câu và tên gọi chất trong Hoá học cho khớp chương trình hiện hành.
Đề "dự đoán" hay "đề tủ" lan truyền trước kỳ thi không có giá trị gì hơn một đề luyện thông thường. Đừng thay việc ôn đều bằng việc săn đề, và cảnh giác với nơi bán đề kèm lời hứa trúng.
Làm một đề như thi thật
Một buổi luyện đề nghiêm túc có các bước sau. Lặp lại đủ lâu, những thao tác này trở thành nếp và giúp bạn bình tĩnh hơn trong phòng thi:
- Chuẩn bị bàn học gọn, chỉ để đề, giấy nháp, bút, máy tính cầm tay đúng loại được phép, đồng hồ. Điện thoại để ở phòng khác.
- Bấm giờ theo thời lượng chính thức của môn đó. Hết giờ là dừng, không cho mình "thêm năm phút".
- Làm theo chiến thuật đã chọn: lượt đầu làm câu chắc chắn, đánh dấu câu phân vân, lượt sau quay lại.
- Ghi đáp án vào một phiếu riêng như phiếu trả lời trắc nghiệm, không ghi lẫn trên đề, để tập thói quen chuyển đáp án.
- Chấm theo đáp án ngay sau khi làm, ghi điểm từng phần: nhiều lựa chọn, đúng – sai, trả lời ngắn.
- Nghỉ một chút rồi mới chữa đề, để đầu óc tỉnh táo khi phân tích lỗi.
Nếu làm đủ ba môn trong một ngày, giữ khoảng nghỉ giữa các môn tương tự lịch thi thật và ăn uống như bạn định làm vào ngày thi. Đây cũng là lúc thử xem bữa sáng nào giúp bạn tỉnh táo, cốc nước để đâu, áo mặc thế nào cho thoải mái.
Chữa đề: phần quan trọng hơn làm đề
Một đề làm mà không chữa chỉ cho bạn một con số. Một đề chữa kỹ cho bạn danh sách việc cần làm trong tuần tới. Thời gian chữa nên ít nhất bằng thời gian làm, và với những đề đầu tiên có thể gấp đôi.
Chữa đề không chỉ là đọc lời giải các câu sai. Với mỗi câu sai, hãy tự làm lại trước khi xem lời giải, rồi phân loại: sai do không biết kiến thức, sai do biết nhưng nhầm, sai do đọc đề, hay sai do hết giờ. Với những câu đúng nhưng đoán hoặc phân vân, cũng đánh dấu và xem lại, vì lần sau có thể không may như vậy.
Ghi mỗi lỗi vào sổ lỗi sai theo môn và theo chủ đề. Sau năm, sáu đề, sổ sẽ cho thấy những chủ đề lặp đi lặp lại. Đó là danh sách ôn ưu tiên, chính xác hơn bất cứ lời khuyên chung nào.
Riêng câu đúng – sai và câu trả lời ngắn, hãy ghi lại cả lý do chọn sai. Ví dụ giả định: một bạn thấy mình hay đánh "đúng" cho các mệnh đề có chữ "luôn" trong Sinh học, dù kiến thức không sai. Nhận ra thói quen đó, bạn ấy tập dừng lại ở những chữ tuyệt đối và tìm một trường hợp ngoại lệ trước khi chọn.
Đọc kết quả thi thử để chỉnh kế hoạch
Điểm thi thử dao động vì đề khác nhau, sức khoẻ hôm đó khác nhau. Đọc theo xu hướng và theo phần, không đọc theo một con số đơn lẻ.
| Bạn thấy gì | Thường có nghĩa là | Việc nên làm tuần tới |
|---|---|---|
| Một môn thấp bất thường so với các lần trước | Có thể do đề rơi vào chủ đề hổng, hoặc do hôm đó mệt | Xem câu sai thuộc chủ đề nào; nếu là chủ đề cũ đã ổn thì chưa cần đổi kế hoạch |
| Phần nhiều lựa chọn tốt, phần trả lời ngắn kém | Kiến thức có nhưng tính toán và làm tròn chưa chắc | Luyện riêng câu trả lời ngắn, viết rõ đề hỏi gì trước khi tính |
| Câu đúng – sai mất lẻ tẻ nhiều ý | Hiểu chưa chính xác từng khái niệm, hay bị bẫy chữ | Ôn lại khái niệm gần nhau, tập tìm chữ tuyệt đối và phủ định |
| Điểm ba môn không đổi sau nhiều tuần | Đang ôn chưa đúng chỗ hổng, hoặc làm đề nhiều mà chữa ít | Giảm số đề, tăng thời gian chữa và học lại theo sổ lỗi |
| Thường hết giờ trước khi làm xong | Phân bổ thời gian chưa hợp lý, sa vào câu khó quá sớm | Tập chiến thuật làm nhiều lượt, đặt mốc thời gian cho từng phần |
Kết quả thi thử là để bạn tự điều chỉnh, không phải để xếp mình đứng thứ mấy so với bạn bè. Một người tăng đều qua các lần thi thử đang đi đúng hướng, bất kể con số ban đầu là bao nhiêu.
Thi thử tập trung ở trường hoặc nơi khác: lấy được gì và nên giữ tâm thế nào
Cái được lớn nhất là trải nghiệm phòng thi. Ngồi với người lạ, nghe tiếng giám thị, làm theo quy trình phát đề, nộp bài. Những yếu tố đó không tập được ở nhà, và làm quen trước giúp ngày thi thật đỡ hồi hộp.
Điểm số ở kỳ thi thử chỉ phản ánh đề đó. Đề thi thử của mỗi nơi có độ khó khác nhau, có nơi cố ý ra khó để học sinh không chủ quan. So điểm giữa các kỳ thi thử khác nhau ít ý nghĩa.
Bảng xếp hạng thi thử không phải dự báo kết quả. Nhiều nơi công bố thứ hạng, nhưng nhóm người dự thi thử khác hẳn nhóm người thi thật, và một lần thi không nói lên cả năm học. Đọc để biết, không dùng nó để tự kết luận về bản thân.
Chọn nơi thi thử minh bạch. Ưu tiên kỳ thi thử của trường phổ thông, của Sở GD&ĐT hoặc nơi có đề và đáp án rõ ràng. Dè chừng nơi dùng thi thử để bán khoá học kèm lời hứa bảo đảm kết quả.
Sau buổi thi thử, chữa đề như đề tự làm. Xin lại đề và đáp án, ngồi chữa theo đúng quy trình ở trên. Một kỳ thi thử chỉ xem điểm rồi bỏ đi là lãng phí cả buổi sáng ngồi trong phòng thi.
Nhịp luyện đề từ học kỳ hai đến ngày thi
Luyện đề không nên bắt đầu dồn dập. Ở những tuần đầu học kỳ hai, khi bạn còn đang ôn theo chủ đề, mỗi tuần làm một đề của một môn là đủ, xoay vòng Toán, Hoá, Sinh. Mục tiêu giai đoạn này là làm quen cấu trúc đề và phát hiện chủ đề hổng, chưa phải là luyện tốc độ.
Khi phần lớn chủ đề đã ôn qua một lượt, tăng lên hai đến ba đề mỗi tuần, có tuần làm đủ ba môn trong một ngày theo lịch thi. Đây là giai đoạn sổ lỗi sai dày lên nhanh nhất, và cũng là lúc bạn cần kỷ luật chữa đề nhất. Ví dụ giả định: một bạn chọn thứ Bảy làm đề, Chủ nhật chữa đề và ghi sổ, các ngày trong tuần học lại đúng những chủ đề vừa lộ ra.
Khoảng hai, ba tuần cuối, giảm số đề mới. Làm lại đề minh hoạ, xem lại sổ lỗi, ôn những công thức, phản ứng, sơ đồ hay quên. Làm thêm thật nhiều đề mới sát ngày thi dễ gặp một đề khó bất thường, điểm thấp làm tinh thần chùng xuống đúng lúc cần vững nhất.
Nhịp này là khung tham khảo. Nếu bạn bắt đầu ôn muộn hoặc có môn hổng nhiều, giai đoạn ôn chủ đề có thể kéo dài hơn và giai đoạn luyện đề ngắn lại. Điều quan trọng là thứ tự: hiểu kiến thức trước, luyện đề sau, giữ sức trước ngày thi.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên làm một đề đủ ba môn khối B?
Ở chặng ôn theo chủ đề, mỗi tuần làm một hai đề từng môn là vừa. Ở chặng luyện đề trước kỳ thi, có thể làm đủ ba môn mỗi tuần một lần, miễn còn đủ thời gian chữa đề. Làm nhiều mà không chữa thì ít tiến bộ.
Làm đề mãi điểm không lên thì phải làm sao?
Dừng làm thêm đề trong một hai tuần, dùng thời gian đó để đọc sổ lỗi, xếp lỗi theo chủ đề và học lại đúng các chủ đề đó. Điểm thường không lên vì đang lặp lại cùng một lỗi, chứ không phải vì thiếu đề.
Có nên làm đề khó hơn đề thật để quen tay?
Đề khó vừa phải giúp luyện câu vận dụng, nhưng nếu toàn làm đề quá khó, bạn dễ mất tự tin và bỏ quên phần cơ bản. Nên lấy đề minh hoạ làm chuẩn, thêm đề khó khi phần cơ bản đã ổn định.
Điểm thi thử có dùng để đoán điểm thi thật được không?
Chỉ ở mức tham khảo rất thô. Đề thi thử khác đề thật, tâm lý và sức khoẻ ngày thi cũng khác. Điều đáng tin hơn là xu hướng qua nhiều lần làm đề cùng chuẩn, như đề minh hoạ và đề chính thức các năm trước.
Nên chữa đề một mình hay với bạn bè?
Nên tự chữa trước để biết mình hiểu đến đâu, sau đó thảo luận với bạn hoặc hỏi thầy cô những câu vẫn chưa thông. Giải thích cho bạn một câu khó cũng là cách kiểm tra mình đã hiểu thật chưa.
Gần kỳ thi có nên làm đề mỗi ngày không?
Mỗi ngày làm một đề đủ ba môn thường quá sức và không còn thời gian chữa. Gần kỳ thi nên giữ nhịp vài đề mỗi tuần, ôn sổ lỗi, ngủ đủ, để đến ngày thi đầu óc còn tươi.