Tổ hợp B00 gồm ba môn Toán, Hoá học và Sinh học. Đây là tổ hợp mà gần như mọi trường đào tạo y khoa, răng hàm mặt, dược học, điều dưỡng, y học cổ truyền và các ngành kỹ thuật y học đều đưa vào danh sách xét tuyển, dù nhiều trường còn mở thêm tổ hợp khác. Điểm xét tuyển theo B00 thường là tổng điểm ba bài thi tốt nghiệp THPT của ba môn này, cộng điểm ưu tiên nếu có, trên thang 30 — trừ khi trường nhân hệ số một môn.
Người ta hay gọi B00 là "khối B" theo cách gọi cũ, khi kỳ thi đại học còn chia khối A, B, C, D. Cách gọi đã đổi sang mã tổ hợp nhưng thói quen vẫn còn. Bài này giải thích vì sao khối sức khoẻ gắn với B00, mỗi môn trong tổ hợp phục vụ việc học sau này ra sao, những hiểu nhầm phổ biến, và việc bạn cần kiểm trong đề án tuyển sinh mỗi năm vì danh sách tổ hợp của từng ngành có thể thay đổi.
Vì sao các ngành sức khoẻ chọn Toán, Hoá, Sinh
Lý do nằm ở chương trình học năm nhất và năm hai của khối sức khoẻ. Sinh viên y khoa, dược hay điều dưỡng đều phải qua một loạt môn nền: sinh học tế bào, di truyền, hoá đại cương, hoá hữu cơ, hoá sinh, sinh lý, rồi tới dược lý. Những môn này dựng thẳng trên kiến thức Sinh học và Hoá học phổ thông. Người vào trường mà chưa vững cấu tạo tế bào, cơ chế di truyền, liên kết hoá học hay phản ứng hữu cơ sẽ phải học bù rất vất vả trong học kỳ đầu.
Toán có mặt vì hai lẽ. Thứ nhất, Toán là môn bắt buộc của kỳ thi tốt nghiệp nên ai cũng có điểm, dễ ghép tổ hợp. Thứ hai, sinh viên khối sức khoẻ học xác suất thống kê, dịch tễ học, tính liều theo cân nặng, pha dung dịch theo nồng độ, đọc kết quả nghiên cứu. Tư duy định lượng không phải phần phụ của nghề y, chỉ là nó ít được nhắc tới hơn Hoá và Sinh.
Vì thế tổ hợp B00 không phải một quy ước ngẫu nhiên. Nó là cách nhà trường lọc người có nền tảng phù hợp với ba năm đầu đại học. Hiểu điều này giúp bạn nhìn tổ hợp như một lời nhắc về việc sẽ học, chứ không chỉ là ba con điểm cần gom cho đủ. Một học sinh đạt điểm B00 cao nhưng học Sinh theo kiểu thuộc lòng đáp án sẽ gặp khó ở môn sinh lý và hoá sinh, nơi mọi thứ cần hiểu cơ chế.
Mỗi môn trong B00 nối với môn nào ở đại học
Bảng dưới nêu mối nối giữa từng môn phổ thông và các môn học ở những năm đầu của khối sức khoẻ. Tên môn ở mỗi trường có thể khác, nhưng nội dung nền gần giống nhau.
| Môn trong B00 | Phần kiến thức phổ thông dùng nhiều nhất | Môn đại học dựa vào nó |
|---|---|---|
| Sinh học | Tế bào, trao đổi chất, di truyền, sinh lý người và động vật | Sinh học tế bào, di truyền y học, sinh lý, mô phôi, vi sinh |
| Hoá học | Liên kết, cân bằng, axit – bazơ, hoá hữu cơ, các nhóm chức | Hoá đại cương, hoá hữu cơ, hoá sinh, hoá dược, dược lý |
| Toán | Hàm số, mũ và logarit, xác suất, thống kê | Xác suất thống kê y học, dịch tễ học, dược động học, tính liều và nồng độ |
Đọc bảng, bạn sẽ thấy Hoá học đặc biệt quan trọng với dược học, còn Sinh học là xương sống của y khoa và điều dưỡng. Điều đó giải thích vì sao một số trường đặt môn Hoá hoặc môn Sinh làm tiêu chí phụ khi nhiều thí sinh bằng điểm, hoặc nhân hệ số cho một môn. Cách mỗi trường làm thế nào thì phải đọc đề án tuyển sinh của trường trong năm bạn dự tuyển, vì quy định này không cố định.
Với ngành y tế công cộng, dinh dưỡng hay kỹ thuật hình ảnh y học, Toán và Vật lý được dùng nhiều hơn một chút, nên các ngành này hay mở thêm tổ hợp có Lý. Đó là lý do bạn sẽ thấy cùng một trường mà mỗi ngành một danh sách tổ hợp riêng.
Cách tính điểm xét tuyển theo B00
Trong phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm xét tuyển theo B00 thường được tính bằng tổng điểm ba bài thi Toán, Hoá học, Sinh học, cộng điểm ưu tiên khu vực và đối tượng nếu thí sinh thuộc diện được hưởng. Thang điểm phổ biến là 30. Một số trường nhân đôi điểm một môn và đưa về thang 40, hoặc quy đổi lại về thang 30 theo công thức riêng. Điểm thường được làm tròn tới hai chữ số thập phân theo quy định của trường.
Ví dụ giả định: một bạn thi Toán 8,2, Hoá 8,5, Sinh 8,0. Tổng ba môn là 24,7. Nếu trường tính thang 30 không nhân hệ số, điểm xét trước ưu tiên là 24,7. Nếu trường nhân đôi môn Sinh và tính thang 40, điểm là 8,2 + 8,5 + 16,0 = 32,7. Hai con số này không so được với nhau, và cũng không so được với điểm chuẩn của một trường tính theo cách khác. Đây là chỗ nhiều phụ huynh nhầm khi nhìn bảng điểm chuẩn của nhiều trường đặt cạnh nhau.
Điểm ưu tiên khi cộng vào còn bị điều chỉnh với thí sinh có tổng điểm cao, theo quy chế những năm gần đây. Phần này có bài riêng trong danh mục. Điều bạn cần nhớ ở đây chỉ là: điểm xét tuyển không đơn giản là cộng ba con điểm thi, và cách tính đúng nằm trong đề án của từng trường. Trước khi so điểm của mình với điểm chuẩn năm trước, hãy tính lại đúng theo công thức của trường đó.
Những hiểu nhầm hay gặp về khối B
"Có B00 là đủ điều kiện vào ngành y." Không đúng. Ngoài tổng điểm tổ hợp, khối sức khoẻ có ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào do Bộ GD&ĐT xác định cho các ngành cần chứng chỉ hành nghề, và một số trường còn đặt thêm điều kiện về môn hoặc về kết quả học tập. Bạn cần đọc đủ các điều kiện, không chỉ nhìn tổng điểm.
"Ngành nào trong khối sức khoẻ cũng chỉ xét B00." Không đúng. Nhiều ngành mở thêm tổ hợp có Tiếng Anh, có Vật lý hoặc tổ hợp Toán – Hoá – Lý, nhất là dược học và các ngành kỹ thuật y học. Danh sách tổ hợp do từng trường công bố cho từng ngành, từng năm.
"Điểm chuẩn B00 của trường này cao hơn trường kia thì trường này tốt hơn." Điểm chuẩn phản ánh tương quan giữa số người muốn vào và số chỗ, cộng với cách tính điểm của trường. Nó không đo chất lượng đào tạo. Chọn trường cần nhìn những tiêu chí khác như cơ sở thực hành, kiểm định chương trình, chi phí sống.
"Khối B là khối dễ vì chỉ học thuộc Sinh." Đề Sinh học những năm gần đây nặng phần vận dụng: phân tích thí nghiệm, đọc số liệu, suy luận di truyền. Đề Hoá cũng cần tính toán và hiểu cơ chế. Coi nhẹ một môn là cách nhanh nhất để mất điểm trong tổ hợp.
B00 trong chương trình giáo dục phổ thông mới
Từ khi chương trình giáo dục phổ thông 2018 áp dụng ở cấp trung học phổ thông, học sinh không còn học đủ mọi môn đến lớp 12. Ngoài các môn bắt buộc, mỗi em chọn một nhóm môn học lựa chọn từ lớp 10. Kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới cũng chỉ còn bốn môn: Toán và Ngữ văn bắt buộc, cộng hai môn tự chọn trong số các môn đã học ở lớp 12.
Hệ quả trực tiếp: muốn có điểm thi B00, bạn phải học cả Hoá học và Sinh học ở lớp 12, và phải chọn đúng hai môn này làm hai môn thi tự chọn. Nếu trường THPT của bạn xếp nhóm môn lựa chọn không có đủ Hoá và Sinh, hoặc bạn chọn thi Hoá và Tiếng Anh, bạn sẽ không có điểm B00 từ kỳ thi tốt nghiệp. Khi đó đường vào ngành sức khoẻ vẫn còn qua tổ hợp khác hoặc phương thức khác, nhưng hẹp hơn.
Vì vậy quyết định về B00 thực chất bắt đầu từ lúc chọn nhóm môn ở lớp 10, không phải lúc đăng ký nguyện vọng ở lớp 12. Phụ huynh có con định theo khối sức khoẻ nên hỏi nhà trường ngay từ đầu cấp xem nhóm môn nào có đủ Hoá và Sinh, và việc đổi nhóm môn giữa chừng có được không. Cách chọn môn thi để ghép tổ hợp có bài riêng trong danh mục này.
Kiểm danh sách tổ hợp của ngành mình nhắm tới
Danh sách tổ hợp có thể thay đổi giữa các năm, nhất là trong giai đoạn chuyển sang chương trình mới. Đây là trình tự kiểm mà bạn nên làm mỗi mùa, từ lớp 11 trở đi:
- Lập danh sách các ngành bạn quan tâm, kèm tên trường, mỗi dòng một cặp ngành – trường.
- Tìm đề án tuyển sinh năm gần nhất trên trang chính thức của trường, đọc phần "tổ hợp xét tuyển" theo từng mã ngành.
- Ghi lại: ngành đó xét những tổ hợp nào, có môn nào nhân hệ số không, thang điểm là 30 hay khác.
- Ghi lại tiêu chí phụ khi bằng điểm, nếu đề án có nêu.
- Đánh dấu ngành nào chỉ xét B00, ngành nào có tổ hợp thay thế mà bạn cũng đáp ứng được.
- Khi đề án năm dự tuyển công bố, so lại với ghi chép cũ và sửa ngay những dòng đã đổi.
Đề án năm trước chỉ là tài liệu tham khảo; căn cứ cuối cùng là quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT và đề án tuyển sinh của trường trong đúng năm bạn nộp hồ sơ. Đọc bản gốc trên trang của trường, không đọc qua ảnh chụp chia sẻ lại trên mạng xã hội, vì những bản đó hay thiếu phần ghi chú quan trọng.
Không có điểm B00 thì còn đường nào
Không có điểm B00 không có nghĩa là hết đường vào khối sức khoẻ. Nhiều ngành vẫn nhận tổ hợp khác như Toán – Sinh – Tiếng Anh hay Toán – Hoá – Lý tuỳ trường. Ngoài điểm thi tốt nghiệp, các trường còn xét học bạ với điều kiện học lực riêng của khối sức khoẻ, xét kết quả kỳ thi đánh giá năng lực hoặc đánh giá tư duy, và một số trường xét chứng chỉ quốc tế. Mỗi đường có điều kiện riêng, đọc kỹ trong đề án.
Điều quan trọng hơn là nhìn thẳng vào nền tảng. Nếu bạn không chọn Hoá hoặc Sinh vì thật sự yếu hai môn này, việc vào được ngành y bằng một tổ hợp khác sẽ không làm năm nhất dễ hơn. Bạn vẫn phải học hoá sinh, sinh lý như mọi người. Trường hợp này nên tính trước kế hoạch tự bù kiến thức trong mùa hè trước khi nhập học.
Còn nếu bạn mới ở lớp 10 và còn phân vân, chưa cần quyết ngay ngành nào. Chỉ cần giữ cửa mở bằng cách chọn nhóm môn có đủ Hoá và Sinh nếu trường cho phép, rồi tìm hiểu thêm các ngành trong khối sức khoẻ trước khi chốt. Không có lựa chọn nào ở tuổi mười lăm là định đoạt cả đời; đổi hướng vẫn luôn có cách.
Câu hỏi thường gặp
Khối B00 và khối B có phải là một không?
Về nội dung là một: cả hai đều chỉ Toán, Hoá học, Sinh học. "Khối B" là cách gọi từ thời kỳ thi đại học chia khối, còn B00 là mã tổ hợp dùng trong hệ thống tuyển sinh hiện nay. Khi đọc đề án tuyển sinh, bạn sẽ gặp mã B00 chứ không gặp chữ khối B.
Học sinh học chương trình mới có thi được đủ ba môn B00 không?
Được, nếu bạn học Hoá học và Sinh học ở lớp 12 và chọn đúng hai môn này làm môn thi tự chọn, vì Toán là môn bắt buộc. Nếu nhóm môn lựa chọn của bạn thiếu một trong hai môn, bạn không có điểm thi môn đó và không ghép được B00 từ kỳ thi tốt nghiệp.
Ngành điều dưỡng có bắt buộc tổ hợp B00 không?
Không có quy định chung buộc mọi trường chỉ xét B00 cho điều dưỡng. Nhiều trường dùng B00 cùng với một vài tổ hợp khác. Danh sách cụ thể nằm trong đề án tuyển sinh của từng trường theo từng năm, nên bạn cần đọc đề án của trường mình nhắm tới.
Điểm B00 của trường này có so được với trường khác không?
Chỉ so được khi hai trường tính điểm cùng một cách: cùng thang điểm, không nhân hệ số khác nhau, cùng cách cộng ưu tiên. Nếu một trường nhân đôi môn Sinh và tính thang 40 còn trường kia tính thang 30, hai con số điểm chuẩn không cùng đơn vị đo.
Môn nào trong B00 nên dành nhiều thời gian nhất?
Không có câu trả lời chung cho mọi người. Nguyên tắc là dồn thời gian vào môn bạn đang hổng gốc nhiều nhất, vì ba môn cộng bằng nhau trong tổng điểm nếu trường không nhân hệ số. Nếu trường bạn nhắm có nhân hệ số một môn, môn đó đáng được ưu tiên hơn.
Đề án tuyển sinh năm trước có dùng để tính toán được không?
Dùng để tham khảo cách trường xét tuyển và chuẩn bị trước thì được. Nhưng tổ hợp, hệ số, tiêu chí phụ và điều kiện có thể đổi theo năm, nên căn cứ quyết định luôn là quy chế của Bộ GD&ĐT và đề án của trường trong năm bạn dự tuyển.